Papegaaienpark Veldhoven

Welke kooi voor welke papegaai aanschaffen?

Als u uw papegaai heeft uitgekozen, moet u beslissen of u hem al dan niet in een kooi gaat houden. Papegaaiekooien moeten groot zijn en zijn daarom duur. Ze kunnen gemakkelijk even duur of nog meer kosten dan de papegaai zelf. Hoe groter de kooi hoe beter. Als absoluut minimum eist de "Wet op de wilde dieren en natuur" van 1981, dat wij in Nederland geen vogel (behalve pluimvee) mogen houden in een "kooi of volière die niet voldoet in hoogte, lengte of breedte waarin de vogel zijn vleugels vrijuit kan uitstrekken.." De kooi moet groot genoeg zijn om tenminste twee roesten op verschillende hoogtes te kunnen bevatten.
Kooien voor ara's moeten eveneens hoog genoeg zijn, zodat hun lange staartveren erin passen. 

Hoe groot de kooi ook is, een papegaai moet er nooit uren achter elkaar in blijven. Papegaaien die permanent in een kooi zitten, krijgen ruimtevrees en willen de kooi niet meer uit, zelfs als het deurtje open gelaten wordt. Zij kunnen ook (kooi) verlamming krijgen, omdat hun vermogen om te vliegen veel te lang beperkt is gebleven.Denk eraan dat alle papegaaien en vooral ara's, een hele sterke snavel hebben. De kooi moet sterk genoeg zijn om hun aandacht te weerstaan.

Huisvesting van een individuele vogel:
Veel papegaaien zoals de grijze roodstaart, veel amazone papegaaien en kaketoes kunnen goed gehuisvest worden in kooien. Voor de grotere papegaaien zoals ara's zijn zeer grote kooien noodzakelijk om te voorkomen dat de dieren hun staart- en vleugelveren beschadigen aan de wanden van de kooi. Daarbij is breedte of diepte van een kooi belangrijker dan de hoogte. In principe geldt hoe groter de kooi, hoe beter. De kooi mag kleiner zijn als de papegaai iedere dag uit zijn kooi mag komen. Men moet er zich bij de aanschaf van een kooi van bewust van zijn dat deze regelmatig schoon gemaakt moet worden. Hoewel het erg mooi kan zijn, zijn kleine hoekjes en gaatjes evenals knopjes en andere ornamenten nauwelijks te reinigen. Van soldeer kunnen vogels een loodvergiftiging krijgen. Bij een kooi is het ook belangrijk dat deze geen gevaar vormt voor de vogel. Men moet erop letten dat er geen gaten en kieren zijn tussen bijvoorbeeld de wand en het deurtje van de kooi waarin tenen of de snavel van de vogel beklemd kunnen raken.

Papegaaien klimmen graag rond in de kooi, dus een kooi gemaakt van metalen tralies voldoet prima. Daarbij is het beter een kooi te hebben met horizontale, dan verticale tralies. Niet alleen maakt dit het klimmen mogelijk, ook komt de vogel minder snel met zijn snavel klem te zitten tussen horizontale tralies. Bij verticale tralies heeft een (nieuwsgierige) papegaai namelijk vaak de neiging om zijn bovensnavel tussen twee tralies te steken. Als de vogel schrikt, op het moment dat de bovensnavel min of meer klem zit tussen de tralies, en de vogel met een ruk zijn kop terug trekt, kan de snavel beschadigen en soms zelfs geheel van de kop gerukt worden. Het nadeel van horizontale tralies is, dat de staartpennen makkelijk tussen de tralies kunnen komen en kunnen beschadigen.

Als men lories wil houden is het verstandig om buiten het gaas, over de onderste helft van de kooi, glazen panelen aan te brengen. Deze vogels hebben namelijk, vanwege hun dieet, zeer dunne bijna vloeibare ontlasting. Daarnaast hebben deze vogels wel eens de neiging om de ontlasting door de tralies buiten de kooi te deponeren. De vloeibare ontlasting trekt snel in de vloerbedekking en is vrijwel niet meer te verwijderen. Kooien gemaakt van hout met een glazen voorkant worden soms gebruikt voor het houden van lories. Het grote voordeel van deze kooien is dat ze geheel gesloten zijn, waardoor de ontlasting niet buiten de kooi kan komen. Een nadeel is dat in dit soort kooien de vogel vrijwel niet kan klimmen. Bij veel kooien is een zitstok bovenop de kooi gemaakt waarop de vogel kan zitten, een goed overzicht heeft over de kamer en zijn vleugels kan strekken.

Groepshuisvesting:
Bij de plaatsing van een volière kan men het beste een locatie kiezen waarvan de grond droog is en goed draineert. Tevens is belangrijk dat de volière zo beschut mogelijk ligt. Een volière kan het beste op het zuiden gericht worden, waarbij de wanden die naar het oosten wijzen geheel gesloten zijn. Als extra maatregel kan men een rij coniferen planten bij de volière die dienst doet als windscherm.

Als de volière relatief klein is, of als er veel vogels in één volière gehouden worden, dan is het verstandig om de bodem van de kooi van beton te maken. Een betonnen vloer is namelijk gemakkelijk schoon te maken. Als er slechts één kweekkoppel gehouden wordt in een groot verblijf, dan hoeft men geen betonnen bodem te maken, op voorwaarde dat de grond goed draineert zodat er nooit modder of water in het verblijf komt te staan. Als de bodem van het verblijf van klei of leem is gemaakt, kan men de drainage verbeteren door de grond af te graven, een 30 cm dikke laag van steengruis aanbrengen, waarop vervolgens 15 cm zand wordt aangebracht. Dit zand kan ingezaaid worden met gras. In een volière met een natuurlijke bodem is het mogelijk om enkele bodembewonende vogels, zoals fazanten te houden.

Er zijn verschillende ontwerpen mogelijk die voldoen als papegaaien-verblijf. Het is raadzaam om een gang te maken die communiceert met de andere verblijven. Een voordeel van deze constructie is dat de buitenverblijven nooit direct met de buitenwereld of met elkaar communiceren. De kans dat er een vogel ontsnapt of in het verkeerde verblijf terecht komt is nihil.

Door een kleine opening, die afgesloten kan worden met een schuif, kunnen de vogels van het buitenverblijf naar het binnenverblijf gaan en omgekeerd. Als u een raam in de achterwand van een verblijf maakt, kan licht in het binnenverblijf komen. Als het raam aan de binnenzijde met gaas is dichtgemaakt, dan kan het raam geopend worden als er behoefte is aan extra ventilatie. Het binnenverblijf moet tochtvrij zijn en ongedierte mag er niet binnen komen. Het is een groot voordeel als het binnenverblijf niet temperatuur-gevoelig is.
Het dak van het binnenverblijf moet een klein deel het buitenverblijf overlappen. Hiermee wordt voorkomen dat de zon te lang in het binnenhok schijnt. Als een zitstok onder deze overhang geplaatst wordt, geeft men de vogels de gelegenheid om buiten te zitten, ook als het regent of als de zon schijnt. De buitenverblijven moeten van elkaar gescheiden zijn door een wand van gaas of hout. Afhankelijk van de grootte van de vogelsoort kan men gewoon gaas gebruiken, of zal men met gegalvaniseerd gaas moeten werken. Ook hier zal men, middels ingraven en uitbuigen van het gaas moeten voorkomen dat vossen en ratten zich naar binnen graven. Het hok dat het verst verwijderd is van de ingang, is het grootste. Dit hok is bedoeld als opvang voor net gespeende vogels.

Het is belangrijk dat kweekvogels voldoende beweging krijgen, want vetzucht is een belangrijke oorzaak van onvruchtbaarheid en legnood. De lengte van een volière is daarom belangrijker dan zijn breedte of hoogte. Voor kakatoe's, amazones en ara's mag de lengte zeker 5-6 meter zijn. Men moet ervoor zorgen dat de vogels deze lengte geheel kunnen benutten: men moet geen obstakels of zitstokken midden in de volière maken.
Een voordeel van een verblijf dat zojuist beschreven is, is dat men relatief makkelijk uit kan breiden of in kan krimpen, door naar behoefte een volière aan te bouwen of af te breken. Ook kan men eenvoudig, als de behoefte daaraan bestaat, twee buitenverblijven samenvoegen.