Papegaaienpark Veldhoven

Hoe herken ik een papegaai?

Papegaaien kunnen aangetroffen worden in verschillende groottes, van de grootste ara - een meter groot - tot de kleinste dwergpapegaai van een paar centimeters groot.
Zij hebben allemaal een aantal verschillende kenmerken, de meest opmerkelijke zijn hun snavel en poten.  Alle papegaaien hebben een kromme snavel: Dit stelt hen in staat erg gemakkelijk pitten en noten open te breken De snavel dient ook als een 'derde poot' bij het klimmen.

Alle papegaaien hebben jukvormige tenen (klimvogels):
Dat wil zeggen dat de twee buitenste tenen naar achteren wijzen, terwijl de binnenste twee naar voren wijzen. Daardoor kunnen ze zich heel goed aan takken vast grijpen. Zij zijn ook in staat voedsel met één poot vast te houden terwijl ze eten.

Hieronder volgt een korte beschrijving van een aantal papegaaiachtige die vaak door mensen als huisdier gehouden worden. Voor verdere details over de benamingen, leefgebied, naamgever én de vertaling (5 talen) van de wetenschappelijke benamingen, is een speciale lexicon aanwezig.

Cacatuidae - Kakatoes
De zogenaamde 'witte kakatoes' behoren tot het geslacht 'Cacatua' wat in Nederland 'Wit en zwartsnavel Kakatoes' genoemd wordt. De veren zijn over het algemeen wit of een bleke zalmkleur. Het zijn medium tot grote papegaaien met een korte brede staart en een lange rond afgetopte vleugel. De man en de pop lijken veel op elkaar en de jonge vogels lijken op de volwassen vogels. Deze vogelsoort leeft voornamelijk in Australië, Nieuw-Guinea en omliggende eilanden en de Filipijnen.

De zogenaamde 'valkparkieten' behoren tot het geslacht 'Nymphicus'. Ze komen als soort op de 2e plaats bij het houden van papegaaiachtige als huisdier. Het is een papegaaiachtige van een medium formaat, slank van bouw met een lange, sterk trapsgewijze schikking van de staartveren. De vleugels zijn lang en puntig, de snavel is klein en smal. Alle valkparkieten hebben een kuif op het hoofd. Deze vogelsoort komt alleen voor in Australië. Volgens sommige auteurs van papegaaienboeken moet deze soort als een aparte soort gezien worden en niet een onderdeel van de cacatuinae.

Loriidae
De zogenaamde 'lories' behoren allemaal tot de familie 'Loriidae'. Ze hebben allemaal een stevige, dichte en glanzende bevedering. De kleur is zeer gevarieerd. In de natuur komen lories voor in luidruchtige groepen die snel van de ene boom naar de andere verhuizen. Een lori komt zelden op de grond. Ze voeden zich voornamelijk met stuifmeel, nectar en fruit, en hebben dan ook een speciaal gebouwde tong waarmee ze het voedsel kunnen vergaren. De snavel is relatief uitgestrekt en smal, de voorkant van de tong is voorzien van veel uitgestrekte papillen die een borstelachtige geheel vormen. Deze vogels komen alleen voor op verschillende eilanden in de 'Grote Oceaan' zoals Nieuw-Guinea, Australië en de Solomon eilanden. De lori wordt niet zo vaak gehouden als huisdier.

Psittacidae
De zogenaamde 'amazonepapegaaien' behoren allemaal tot het geslacht 'Amazona'. Deze zeer bekende soort is medium tot groot, en stevig van formaat. Ze hebben een grote snavel en een kleine tengere afgeronde staart. De naakte neusgaten zijn prominent aanwezig alsmede een duidelijke aftekening van de bovenkaak. De vleugels zijn breed en afgerond. De bevedering is over het algemeen groen van kleur. Deze vogels komen voor in Zuid-Amerika, met name in en rond de Amazone.
De Amazonepapegaai is een van de meest gehouden papegaaiachtige bij de mensen.

De zogenaamde 'ara's' behoren allemaal tot het geslacht 'Ara'. Dit geslacht is waarschijnlijk het meest opvallende en bekende geslacht van alle papegaaiachtige. Deze papegaaien zijn in allerlei maten aanwezig van klein tot heel groot, allemaal voorzien van een lange, puntige staart waarbij de staartveren trapsgewijs geschikt zijn. Er is een grote verscheidenheid aan soorten en kleuren aanwezig. De proporties van het lichaam is uitgestrekt en gelijkmatig verdeeld. Het verschil tussen een man en een pop is niet te zien en kan alleen vastgesteld worden na een endoscopisch onderzoek door een ervaren dierenarts. De jonge vogels lijken op de volwassen vogels. De Ara's komen alleen voor in Zuid-Amerika. Deze vogelsoort met zijn krachtige uitstraling wordt vaak gezien als een status symbool en wordt veelvuldig gebruikt in commercials. 

De zogenaamde 'Grijze roodstaart' behoort tot het geslacht 'Psittacus'. Van dit geslacht zijn 3 ondersoorten bekend. De grijze roodstaart is een graag geziene gasten omdat ze als goede sprekers bekend staan. De Grijze Roodstaart is een vrij grote, enigszins massieve papegaai, met een zeer korte vierkante (rode) staart. De bevedering is grijs en de neus is kaal. Er is geen verschil te zien tussen een man en een pop.
De 'gewone' Grijze Roodstaart heeft een zwarte snavel, lichtgrijze vederdos en felrode staart.
De Timneh, heeft een witte bovensnavel, donkergrijze vederdos en een donkerrode staart. De Timneh is iets kleiner dan de grijze roodstaart en meestal wat schuwer.
 
De zogenaamde 'dwergpapegaaitjes' behoren tot het geslacht 'Agapornis'. Ook dit zijn zeer bekende vogels die veelvuldig gehouden worden door de mens. Er is een grote verscheidenheid in kleuren aanwezig. Ze hebben vaak een scala van zeer harde korte snerpende geluiden. Deze papegaaitjes met een lengte van 15 cm zijn het best te omschrijven als kleine gedrongen papegaaitjes met een zeer korte, afgeronde staart. De snavel is in proportie groot. Deze dwergpapegaaitjes zitten het liefst in groepen waarbij ze altijd dicht naast elkaar zitten. Ze kunnen hard bijten maar zijn ook gemakkelijk handtam te maken waarbij de nodige kunstjes aan te leren zijn.

Als laatste een vogel die tot het geslacht 'Melopsittacus' behoort, beter bekend als de 'Grasparkiet'. Deze kleine papegaaiachtige, te verkrijgen in allerlei kleuren, is het meest voorkomende papegaaitje bij de mensen. Alleen in Nederland zijn er meer dan 1 miljoen van aanwezig, deels in volières, deels in kooitjes in de huiskamer. Deze intelligente dieren zijn zeer geliefd omdat ze zeer makkelijk handtam te maken zijn en soms zelfs enige woordjes kunnen nabootsen. Alle grasparkieten hebben staartveren die trapsgewijs geschikt zijn.